Yazılım tesliminde sık düşülen tuzaklar ve anti-desenler
İşin nasıl tanımlandığına, devredildiğine ve yayına alındığına bir bakış; teslimatı yavaşlatan yaygın anti-desenler.
İçindekiler · 14
- 01Erken dahil etme
- 02İş kaydı istismarı
- 03Bug enflasyonu
- 04Bitti’nin tanımının olmaması
- 05Tahminlerin taahhüt sayılması
- 06Gereksinim çalkantısı
- 07Kapsam kayması
- 08Bağlam değiştirme
- 09Uzun ömürlü dallar
- 10İnceleme tiyatrosu
- 11Retro tiyatrosu
- 12Kahraman kültürü ve tek kişilik otobüs faktörü
- 13Teknik borcu görmezden gelmek
- 14Tercüme tekeli
Bu yazı, işin nasıl tanımlandığı, devredildiği ve yayına alındığı üzerine. God object ya da anemik alan modeli gibi kod düzeyindeki anti-desenlerle ilgili değil. Onlar ayrı bir konu.
Bunların bazılarının yerleşik adları var. Gerisine burada ad koyuyorum, çünkü adı olmayan bir şey üzerine tartışmak zordur. İnsanlar bu davranışları nadiren bilerek savunur. Bir ad, konuyu bir toplantıda bir kişinin üstüne düşürmeden açmanın yolunu verir.
01
Erken dahil etme
Ürün ekibi daha ne istediğini keşfederken geliştiricileri, yanıtlamaları gereken hiçbir soru olmadan odaya çağırmak ve bunu mühendisliğin dahil olması diye saymak.
Açık olalım, çünkü bu çok yanlış anlaşılıyor: bir geliştiriciye belirli bir soru sormak sorun değil. “X’i yapabilir miyiz, kabaca maliyeti ne?” üç haftayı kurtaran beş dakikalık bir konuşmadır ve erkenden, sık sık yapılmalıdır. Anti-desen, mobilya olarak geliştiricidir: iki saatlik ürün tartışmasında, hiçbir zaman gerçekten danışılmayan bir danışman olarak oturmak.
Maliyet iki taraf için de görünmez. Ürün ekibi, mühendislik “döngüde” olduğu için kendini güvende hisseder. Geliştirici neden orada olduğunu düşünerek verimli saatlerini kaybeder ve bu, daha yavaş teslimat dışında hiçbir yere kaydedilmez.
Bir geliştiriciyi izlemesi için değil, bir soruyla çağırın. Henüz bir soru yoksa, orada olması için de henüz bir neden yoktur.
02
İş kaydı istismarı
Hedefi, yeniden üretme adımları, kabul ölçütleri, iş bağlamı, anlamlı güncellemeleri ya da doğru etiketleri olmayan iş kayıtları açmak ya da güncellemek. Öncelikleri yanlış yönlendirir, kafa karışıklığını besler ve bitmek bilmeyen gidip gelmelere yol açar.
Ekran görüntüsü gereken yerde pencerenin tamamını göstermelidir. Kırpılmış ekran görüntüleri başlı başına küçük bir suçtur. Kırpma her zaman URL’yi, ortam şeridini, konsolu, tarayıcının durumunu atar. Tam da ilk üç soruyu yanıtlayacak olan kısımları.
Iş kaydı bir konuşma olmadan üzerinde çalışılamıyorsa hazır değildir. O konuşma, iş kaydının eksik parçasıdır, onun yerine geçen bir şey değil.
03
Bug enflasyonu
Daha uygun türler varken (Story, Spike, Enhancement, Task) sorunların çoğunu Bug olarak etiketlemek.
Bug, sistemin yapması gerekeni yapmadığı anlamına gelmelidir. Genellikle ölçüt şartnamedir, ama her zaman değil: hiçbir şartname bahsetmemiş olsa da eksik bir zaman aşımı bir bug’dır. Bu bir suçlama değildir; yalnızca sistemin yanlış davrandığı anlamına gelir. Her şey ona düşüyorsa bir sinyal olarak da değersizdir.
Ama tür tek başına bu sinyali taşıyamaz, çünkü iki soru sürekli tek bir alana sıkıştırılır:
- Tür, bunun ne çeşit bir iş olduğudur. Gözlenen davranıştan çıkar.
- Neden, bu işin neden var olduğudur. Neyin yanlış gittiğinden, ya da hiçbir şeyin yanlış gitmemesinden çıkar.
İşin neden var olduğu Neden alanına yazılır. İki sütun da tek başına kalite sinyali değildir. Bug + Kod hatası birlikte öyledir.
Bug etiketi üzerine neredeyse her tartışma aslında nedenle ilgili bir tartışmadır. İkisini ayırmak kavgayı bitirir, çünkü kimse bir kodlama hatası olmadığını söylemek için bir şeyin bozuk olduğunu inkâr etmek zorunda kalmaz.
| Senaryo | Tür | Neden | Neden böyle |
|---|---|---|---|
| Boş bir sepette null referans çökmesi | Bug | Kod hatası | Boş sepet olağan bir durumdur. Kod onu ele almalıydı. |
| Eş zamanlı kayıtlarda yarış durumu | Bug | Kod hatası | Eş zamanlı kayıtlar öngörülebilir. Kod onların altında da doğru olmalıydı. |
| Zaman aşımı ya da yedek yol yok, bir sağlayıcı aksayınca ödeme çöküyor | Bug | Kod hatası | Her ağ çağrısı takılabilir. Ödeme için bundan sağ çıkmak, şartname olsun olmasın, asgari düzeydir. |
| Sağlayıcı yayımlanmış bir sözleşmeyi haber vermeden bozuyor | Bug | Dış kaynaklı değişiklik | Sistem dün yaptığını yapmayı bıraktı ve bizim tarafta hiçbir şey değişmedi. |
| 12 ay önce duyurulan bir kaldırma görmezden gelindi, şimdi bozuk | Bug | Ertelenmiş bakım | Uyarı geldi ve kimse bir şey yapmadı. Bu bozulma bir yıl önceden planlanmıştı. |
| İstendiği gibi çalışıyor, biri farklı olmasını istiyor | Story | Yeni talep | Sistem isteneni yaptı. İstek değişti. |
| Rapor geliri gösteriyor; iadelerin dahil olup olmadığını kimse tanımlamadı | Story | Gereksinim boşluğu | Hiçbir geliştirici bir muhasebe politikasını koddan çıkaramaz. Karar hiç verilmedi. |
| Müşteriler ödemenin “yavaş geldiğini” söylüyor; gerçek mi bilen yok; ölçmek iki gün | Spike | Açık soru | Hiçbir şeyin bozuk olduğu doğrulanmadı. Çıktı bir yanıttır ve yanıt, sonra neyin açılacağına karar verir. |
| Doğru çalışıyor ama 8 saniye sürüyor ve hiç performans hedefi konmamıştı | Enhancement | Gereksinim boşluğu | Hiçbir şey başarısız olmadı. Hız bir hedeftir ve hiç hedef konmamıştı. |
| Üç ayda bir indeks yeniden kurulumu, sertifika yenileme, olağan bağımlılık güncellemeleri | Task | Rutin bakım | Yanlış bir şey yok. Çalışan bir sistemi çalışır tutmanın maliyeti budur. |
Tablodaki geri kalan her şey izlenmesi gereken gerçek iştir ve hiçbiri kodun ne kadar iyi yazıldığı hakkında bir şey söylemez.
Belirsiz şartnameler üzerine: geliştiriciler şartnameye göre yapar, tahmin etmek zorunda kalmamalıdırlar. Şartname belirsizse, soru sorulduysa ve yanıtsız kaldıysa, ortaya çıkan uyumsuzluk bir gereksinim boşluğudur. Bir null referansın mühendisliğe ait olduğu gibi, bunun da sahibi üründür. Ama boşluğu fark edip sessizce bir yanıt seçen bir geliştirici, kimsenin göremediği bir karar vermiştir. Bu gerçek bir mühendislik hatasıdır: hiç yazılmamış bir varsayım. Yalnızca bir kod hatası değildir ve iş kaydının ne tür bir iş olduğunu değiştirmez.
04
Bitti’nin tanımının olmaması
İş kaydındaki herkesin kendine özel bir bitti tanımı vardır. Ürün için gösterilebilir demektir. Test için test edilmiş. Geliştirici için birleştirilmiş. Operasyon için bir yayına almadan sağ çıkmış.
Ortak bir tanım olmadan “bitti”, hangi nokta en uygunsa orada ilan edilir ve geri kalan iş sessizce gelecek hafta başka birinin sürprizine dönüşür.
Iş başlamadan önce üzerinde anlaşılmış, yazılı tek bir tanım. Testler, inceleme, belgeler, telemetri, yayında. Liste neyse odur. Kademeleri varsa kademe, biri kaydı kapatmak istediğinde değil, kayıt yazılırken seçilir.
05
Tahminlerin taahhüt sayılması
Üç farklı şey aynı sözcükle anılır. İşin muhtemelen ne kadar süreceği. İşin, şirketin istediği kadar sürmesi. Birinin sürmesini vaat ettiği süre. Yalnızca ilki teknik bir yargıdır ve bir geliştiriciden üretmesi istenen tek şey de odur. Diğer ikisi kararlardır ve başka bir yerde verilir.
Bir tahmin zincirde yukarı çıkarken taahhüde çevrildiğinde, dürüst bir sayı veren geliştirici bunun cezasını çeker. Öngörülebilir sonuç: tahminler savunma amacıyla şişer, sonra bir üstteki kişi tarafından yeniden şişirilir ve kimsenin sayısı bir şey ifade etmez.
Belirsizlik, özetlemenin de ilk attığı şeydir. Bir aralık slaytta tuhaf durur, bu yüzden orta noktasına dönüşür, orta nokta da tarih olur.
Bir tahmin, aralığı ve arkasındaki varsayımlarla birlikte yol alır ve bunlar yukarı çıkarken düşürülmez. Yukarıya onlarsız ulaşan bir sayı artık tahmin değildir. Bir tarihtir. Bir tarihin taahhüt olarak gerekmesi, tahminin yeniden okunması değil, kapsam üzerine ayrı bir pazarlıktır.
06
Gereksinim çalkantısı
İş başladıktan sonra gereksinimleri ya da kabul ölçütlerini değiştirmek.
Yaygın tavsiye, çözümün değişikliği “fiyatlamak”, kabul edip zaman çizelgesini uzatmak olduğunu söyler. Bu yetmez. Fiyatlamak, ürünün “tamam, fazladan zamanı alın” demesine izin verir ve maliyet teslimat defterine bir takvim kayması olarak düşer. Yönetim mühendisliğin yavaş olduğunu görür. Neden kayıtlardan silinir ve kayma aklanarak bir mühendislik sorununa dönüşür.
Eksik olan fiyat değildir. Sorumluluğun kime ait olduğudur. İş sürerken yapılan her değişikliğin iki nedeninden biri vardır:
- Keşif. Daha önce kimsenin sahip olamayacağı bir bilgi geldi. Düzenleme değişti, bir kullanıcı testi varsayımı çürüttü, bir sağlayıcı bir şeyi kaldırdı. İş yapmanın meşru bir maliyeti.
- Ertelenmiş düşünme. Yeni hiçbir şey öğrenilmedi. Devirden önce yapılması gereken analiz devirden sonra yapıldı. Bir gereksinim boşluğuyla aynı şey değildir; o, bir geliştirici eksik tanımlanmış bir şeyi kurcaladığında ortaya çıkar. Ertelenmiş düşünme ise itilerek gelir.
Geliştirici saati olarak maliyet aynı. Anlamı tamamen farklı.
Bunların hiçbiri değişikliği kabul etmemek değildir. Acil olmayan herhangi bir şey için en kötü durum bir döngüdür. Bir döngü beklemek katlanılmazsa ya bir üretim acil durumudur ya da döngü çok uzundur; bu da ayrı bir konuşmadır.
Süren iş iptal edilebilir. Onu yapan kişinin itirazına rağmen değiştirilemez. Ürün bir değişikliğin kaldırılıp kaldırılamayacağını sorabilir. Karar işi yapan geliştiricinindir; reddetmek bir savunma gerektirmez, suç taşımaz ve tartışmayı bitirir. Ret, iptal demektir. Ürün herhangi bir kaydı, herhangi bir gün, tartışmasız kapatabilir. Yapamayacağı şey, değişiklik reddedildikten sonra kaydı yaşatırken anlamını değiştirmek ya da yerine geçecek olanı seçmektir, çünkü harcanan günler geri gelmez. Boşalan kapasite mimari iş listesine gider. Bu, bitti’nin tanımı gibi önceden kararlaştırılır, o an bir şeyi iptal etmiş olan kişi tarafından pazarlıkla değil. İptal edilen iş, tahmini ve nedeniyle birlikte iptal olarak kapatılır; sessizce başka birinin sayısına karıştırılmaz.
07
Kapsam kayması
Standart tanım proje düzeyindedir: kapsam, takvimde, bütçede ya da kadroda buna uygun bir ayarlama olmadan zamanla büyür. Bu hâli görünürdür ve genellikle üzerine tartışılır.
Kimsenin tartışmadığı hâli, her seferinde bir iş kaydıyla başlar. Buna kayıt şişmesi diyelim: bir sorun için bir kayıt açılır, iş sürerken ilgili bir şey çıkar, ucuz görünür, o yüzden aynı kayda girer. Bunu bir döngü boyunca tekrarlayın; herkesin şikâyet ettiği proje düzeyindeki büyüme, kimsenin gösterebileceği bir karar olmadan çoktan olmuştur. Kayıt şişmesi ikisinden yakalaması daha zor olanıdır, çünkü her ekleme tek başına makuldür ve hiçbiri tahmin edilmemiştir.
Bariz tahmin hasarının ötesinde, bu incelenebilirliği yok eder. Odaklı bir fark gerçek bir inceleme alır. Bildirilen hatayı ve yolda fark edilen dört şeyi düzelten bir fark ise inceleme değil onay alır, çünkü kimse hepsini aynı anda kafasında tutamaz.
Başka bir şey mi buldunuz? Yeni kayıt; meğer ki asıl değişikliğin doğru olması için düzeltilmesi şart olsun. Değilse bağlayın, ekibe haber verin ve devam edin.
08
Bağlam değiştirme
Görevler ya da kayıtlar arasında hızla odak değiştirmek. Maliyet, geçişte kaybedilen dakikalar değildir. Yüklenmiş olan ve artık gitmiş olan durumdur, onu yeniden kurmak için geçen zamandır. Paralel yürüyen üç görev daha çok işi yarım bırakır ve o yeniden kurma bedelini her geçişte ödetir.
Bir döngü başladığında, bir üretim arızası olmadıkça yeni iş bir sonrakini bekler. İptalle boşalan kapasite, döngüden önce kararlaştırılmış yedek plana gider.
09
Uzun ömürlü dallar
Haftalarca yaşayan bir dal, var olduğu her gün birleştirme riski biriktirir ve o riskin tamamı bir anda, en kötü zamanda, genellikle bir sürümden hemen önce, kısa çöpü çeken kişi tarafından ödenir.
Mekanizma şu: dal, artık var olmayan bir kod tabanına karşı yazılmıştır. Ana dal ilerlemeye devam eder, dalın da dokunduğu dosyalara yeniden düzenlemeler iner ve ilk gün geçerli olan varsayımlar sessizce geçerliliğini yitirir. Çakışmalar toplanmaz, birbirini katlar, çünkü birini çözmek bir başkasının çözümünü geçersiz kılabilir; ve işin hiçbiri birleştirmeye kadar görünmediği için tasarım sorunları ancak hepsi bittikten sonra ortaya çıkar.
Sık sık birleştirin. Bir özellik henüz yayına çıkamıyorsa, onu bir dalın değil, bir bayrağın arkasına saklayın.
10
İnceleme tiyatrosu
İnceleme olmayan onaylar, yaygın adıyla lastik damga. Açıldıktan dört dakika sonra “LGTM” ile onaylanan 900 satırlık bir fark. Süreç kutusu işaretlenir, denetim izi sağlıklı görünür ve ikinci bir kişi değişikliği gerçekte anlamamıştır.
Bu genellikle bir neden değil, bir belirtidir. İncelemeler, incelenemeyecek kadar büyük olduklarında ya da inceleme süresi gerçek iş sayılmadığında lastik damgaya dönüşür.
Bir fark düzgünce incelenemeyecek kadar büyükse sorun farktır. Bölün. Ve onay “itirazım yok” değil, “bunu anladım” demektir.
11
Retro tiyatrosu
Tartışma, anlayış ve başka hiçbir şey üretmeyen retrospektifler. Aynı üç sorun her döngüde dile getirilir, herkes bunların sorun olduğunda anlaşır, hiçbir zaman kayıt açılmaz ve sonunda insanlar onları dile getirmeyi bırakır. Bu gelişme gibi okunur ama değildir. Hiçbir şey dile getirilmediğinde retro kısalır, sonra seyrekleşir, sonra kaybolur. Kimse onu iptal etmez; takvimde görünmeyi bırakır, o kadar.
Odada düzeltin, sahibi olan bir kayda dönüştürün ya da açıkça, yüksek sesle, bir gerekçeyle reddedin. “Bunu düzeltmiyoruz” meşru bir sonuçtur. Sessizlik değildir.
12
Kahraman kültürü ve tek kişilik otobüs faktörü
Ödeme akışını, yayına alma hattını ya da o tek servisi anlayan tek bir kişi. Bunun standart adı otobüs faktörüdür: iş durmadan önce otobüsün altında kalması gereken insan sayısı. Kurum kahramanı ödüllendirir, çünkü günü kurtaran odur; ve sürüp gitmesinin nedeni de tam olarak budur.
Kırılgandır, izin almayı riskli kılar, o kişiyi rolüne hapsedebilir ve ona bağlı işleri onun müsait olmasını beklemeye mahkûm eder.
Tek kişiye bağımlılığı övülecek bir güç olarak değil, izlenecek bir risk olarak görün. Korkutucu kısımlarda eşli çalışın. İhtiyacınız olmadan önce yazıya dökün.
13
Teknik borcu görmezden gelmek
Temel işi ertelemek; böylece sonradan yapmanın maliyeti tırmanmaya devam eder.

Teknik borcu finanse etmeyi zorlaştıran kısım budur. Yeni katlar görünürdür, gösterilebilir ve kutlaması kolaydır. Temel kimsenin slaytında değildir. Başından beri geçici payandalar üzerinde durur ve payandalar şimdiye kadar tutmuştur; bu da tam olarak bir kat daha çıkmanın gerekçesidir.
Ürün bunu nadiren finanse eder ve bu bir engelleme değildir. Onlar müşterinin gördüğü sonuçlara göre ölçülür ve borç ödemenin genellikle anında bir sonucu yoktur, bu yüzden listelerindeki bir şeyin önüne nadiren geçer. Tuzak, bir şey bozulana kadar beklemektedir: borç hâlâ oradadır ama artık bir olaya yol açmıştır ve ucuz pencere oraya varırken kapanmıştır. Bu yüzden teknik borç, defterin mühendislik tarafına aittir. Özelliklerle aynı kuyruğa konursa her seferinde kaybeder; ve o kuyruğun kurallarına göre kaybetmesi de gerekir.
Teknik borç, bug düzeltmek ya da özellik geliştirmek değildir. Sistemin temelinde taşınan maliyettir; bir kısmı bilerek kestirmeden gidilmesinden, bir kısmı da kimse bakmazken biriken kaymadan gelir. Teknik borcu ödemek, işleri doğru yapmaya yatırım yapmaktır; böylece sonradan daha az şey bozulur ve onlara daha az zaman harcanır.
Teknik borç nedir
Kod kalitesinde, mimaride ya da araçlarda yapılan tavizler. Bazıları bir tarihe yetişmek için bilerek verilir. Bazıları da kimse bir şeye karar vermeden kendiliğinden birikir:
- Bağımlılık enjeksiyonu gibi bir uygulamayı atlamak, sonuç her sonraki değişikliği ya da testi pahalılaştırıyorsa
- Bir özelliği kod tabanının alışkanlığına ters yazmak; böylece aynı iş artık iki farklı yolla yapılıyor
- Desteği bittikten sonra bir kütüphanede kalmak, yükseltme farkı açılmaya devam ederken
- Her yeni değişiklik maliyeti büyütürken kodu genişletmesi ya da test etmesi zor bırakmak
- Sabit kodlanmış değerlerin ya da geçici bir yamanın üstüne yeni iş yığmak; böylece onu kaldırmak her seferinde zorlaşıyor
- İş miktarı büyümeye devam ederken testleri ya da teslim adımlarını elle tekrarlamak
- Zayıf gözlemlenebilirlik düzenleri (örneğin eksik telemetri ya da yapılandırılmış log)
- Elle yayına almalar, elle yapılandırılmış sunucular, kod olarak altyapının olmaması, yeniden üretilemeyen ortamlar
Borç sistemin içinde yaşar. Kullanıcılar etkilerini hissedebilir, ama o eksik ya da bozuk bir davranış değildir.
Ölçüt bugün canın yanıp yanmadığı değil. Onu öylece bırakmanın maliyetinin büyüyüp büyümediğidir. İki ana sürüm geride kalmış bir çalışma ortamı bu sabah kimseyi yavaşlatmıyordur, ama fark her sürümle açılır, desteklenen sürüm penceresi kapanır ve yükseltme beklendikçe pahalılaşır. Hiçbir şey yanmıyor ve bakiye hâlâ artıyor. Bu faizdir ve borcu zevkten ayıran da faizdir.
Teknik borç ne değildir
- Bug’lar. Bir özellik beklendiği gibi çalışmıyorsa bu bir bug’dır, borç değil.
- Özellik eksikleri. Müşteriye dönük eksik işlevler bir yol haritası ya da ürün meselesidir.
- Kapasite ve olaylar. Yükün, ölçekleme sınırlarının ya da bir sağlayıcı kesintisinin neden olduğu kesinti ya da yavaşlık bir operasyon sorunudur. Çizgi, yapısal zayıflık ile kapasite olayı arasındadır. Hiç hazırlanmadığı bir trafik altında çöken bir servis operasyon meselesidir; yayına alma hiç otomatikleştirilmediği için ölçeklenemeyen bir servis borçtur.
- Tercih. Benimsemeyi tercih ettiğiniz, kod tabanında henüz hiçbir şeyin uymadığı ve geçmemenin maliyetinin sabit kaldığı bir kütüphane ya da desen. Yine de yapmaya değebilir, sadece faiz işlemiyordur. Kod tabanının zaten uyduğu bir deseni bozmak ise bambaşka bir şeydir: o, yayına çıktığı gün borçtur.
14
Tercüme tekeli
Bunlardan bazıları, bir ekip onları ne kadar iyi anlarsa anlasın olmaya devam eder. Nedeni yukarıdaki bölümlerin hiçbirinde değil.
Yönetime giden kanal ürünündür ve yönetimin dinlediği dil de ürünündür. Yol haritası, pazar, müşteri, gelir. Mühendisliğin aynı döngüye dair anlatımı daha geç, daha az kişi aracılığıyla ve yolda tercüme edilmesi gereken bir dille gelir; tercümeyi de genellikle işi anlatılan taraf yapar. Bir gereksinim yukarıda başarısız olup yine de yukarıya bir mühendislik gecikmesi olarak ulaşabilir.
Yöneticiler bunu nadiren fark eder, çünkü oturdukları yerden döngü kapanmış görünür. Ürün teknik durum hakkında akıcı konuşur, bu yüzden doldurulacak görünür bir boşluk yoktur ve kimse ilk seferde mantıklı gelmiş bir hikâyenin ikinci versiyonunu dinlemek için toplantı ayarlamaz.
Bu tek gerçek, bunların birçoğunu yaşatır. İş kaydı kalitesinin iyileşmesi için yukarıdan bir baskı yoktur, çünkü başarısızlıkları ekibin içinde kaydedilir ve orada kalır. Tahminler taahhüde çevrilmeye devam eder, çünkü çevirme son mühendis odadan çıktıktan sonra olur. Teknik borç finanse edilmez, çünkü temeli anlatan tek kişi yeni katta durmaktadır.
Bir kural, ilk kez işe gelmediği toplantıda çiğnenebilir. Her döngüde, aynı belgede, aynı slaytta gelen bir sayının ise onu savunmak için kimsenin orada olmasına ihtiyacı yoktur.